Sluis Mallemse Molen Eibergen

Opnieuw zoeken Ga terug naar zoekresultaten
  • Sluis Mallemse Molen Eibergen
    Naam:
    Sluis Mallemse Molen Eibergen
    Soort object:
    Sluis
    Plaats:
    Eibergen
    Gemeente:
    Berkelland
    Adres:
    Mallumse Molenweg 37
    Watergang 1:
    Berkel
    Watergang 2:
    Oude Berkeltak
    Eigenaar:
    WRIJ
    Monument:
    Rijksmonument
    Bouwperiode:
    1600 - 1700
    Cultuurhistorisch geheel:
    Mallemse Molen
    Heeft u ook een leuk verhaal of wilt u reageren op dit object? Klik dan hier

    De sluis bij de Mallemse Molen is een overblijfsel van de voorbije Berkelscheepvaart.

    Samen met de watermolen, het Muldershuis en de verderop gelegen restanten van de Hof te Mallem, maakt de sluis deel uit van een belangrijke cultuurhistorische omgeving.

    Correctie of aanvulling doorgeven
  • Sluis Mallemse Molen Eibergen

    Tot de 17e eeuw is er weinig bronnenmateriaal over scheepvaart op de Berkel. Dat werd anders toen in 1644 de Berkelcompagnie werd opgericht, een Zutphens initiatief om de Berkel tot Vreden of zo mogelijk verder stroomopwaarts beter bevaarbaar te maken. De compagnie bouwde nogal wat sluizen, waaronder de sluis bij de Mallemse Molen in Eibergen. Al gauw bleek dat de Berkelcompagnie geen commercieel succes zou worden. Er zaten te veel bochten in de rivier, de rivier voerde soms te weinig, dan weer te veel water. Het bleef martelen op de Berkel. In 1670 ging de compagnie ter ziele.

    Een eeuw later probeerde men het opnieuw. De Zutphense stadsbouwmeester Ravenschot stelde samen met Bonnet en Van den Heuvel een plan op om de rivier ingrijpend te verbeteren. Het plan maakte indruk en de stad Zutphen droeg zijn octrooi over aan enkele van zijn burgers. Jan Hendrik Maalderink uit Zutphen was in 1766 de stuwende kracht achter de Tweede Berkelcompagnie.

    Stuwen en sluizen werden opgeknapt. Zo ook de sluis bij Mallem. In de jaren 1766 tot 1770 werd de sluis onder handen genomen. Het verhaal van de tweede compagnie is niet veel vrolijker dan dat van zijn voorganger. Tweeëntwintig jaar hield de onderneming het vol; in 1788 droeg de stad Zutphen, die onderwijl het octrooi weer had overgenomen, dit op zijn beurt over aan het Kwartier van Zutphen.

    In 1790 werd het sluisje van steen, maar acht jaar later moest de sluis al weer hersteld worden. In de 19e eeuw, vooral in de jaren 1823 - 1852 investeerde de provincie Gelderland grote bedragen in de verbetering van de Berkel. In 1834 werd in het kader van de rijks- en provinciale Berkelwerken het bestek "van het uitdiepen des benedenkanaals van de schutsluis te Mallum aan de Berkel" aanbesteed.

    Eind 19e eeuw kwam er een einde aan de Berkelscheepvaart. 

    Het in 1882 opgerichte Waterschap van de Berkel voerde grote verbeteringswerken aan de Berkel uit. Gelukkig bleven watermolen en schutsluis gespaard; de rivier werd om het complex heel gelegd. De sluis bleef werkeloos en verstild in het landschap achter. In 1989 werd een replica van een Berkelzomp in Borculo te water gelaten (De Jappe). Daarmee herleefde de wens om met een zomp door de sluis te kunnen varen. In 2008/2009 werd de sluis volledig gerestaureerd en sinds 12 juni 2009 varen er weer Berkelzompen door de sluis.

    Correctie of aanvulling doorgeven
  • Sluis Mallemse Molen Eibergen

    Reacties

    1. Er zijn nog geen reacties.
    Reactie plaatsen